Mezu hotzak B2B Espainian: zer dioten LSSIk eta DBEOk

Oharra: artikulu honek Espainiako eta Europako araudiak enpresei zuzendutako posta komertzialaz dioena azaltzen du; Espainiako legeaz ari da, beraz, ez beste herrialde batzuetakoaz. Ez da aholkularitza juridikoa. Posta bidez prospekzioa egiten baduzu, galdetu abokatu bati zure kasu zehatza nola egokitzen den.

Beste enpresa batzuei saltzen badiezu, lehenago edo geroago galdera hau egingo diozu zeure buruari: idatz diezaioket ezagutzen ez nauen enpresa bati saltzen dudana eskaintzeko? Espainian erantzun laburra deserosoa da, eta komeni da lehen kanpaina abiarazi aurretik jakitea: arau orokor gisa, legeak debekatu egiten du eskatu edo baimendu gabeko mezu komertzialak bidaltzea, baita enpresei ere.

Artikulu honetan aplikatzen diren bi arauek —LSSIk eta DBEOk (Datuak Babesteko Erregelamendu Orokorra)— zehazki zer dioten aztertuko dugu, zergatik ez den gauza bera info@ helbidera edo maria@ helbidera idaztea, zer isun aurreikusten dituen legeak eta zer jardunbidek murrizten duten arriskua posta bidez prospekzioa egitea erabakitzen baduzu.

Aldi berean aplikatzen diren bi arau desberdin

Lehen gaizki-ulertua lege bakarra dagoela pentsatzea da. Egiatan, enpresa bati mezu komertzial bat bidaltzen diozunean, xede desberdinak dituzten bi arau aplikatzen dira:

Bata betetzeak ez zaitu bestetik salbuesten. Baliteke pertsona baten helbide elektronikoa gordetzeko oinarri juridiko ezin hobea izatea (DBEO) eta, hala ere, LSSI urratzea, eskatu ez duen publizitatea bidaltzen badiozu.

Zer dioen LSSIren 21. artikuluak

LSSIren 21.1 artikulua da gaiaren muina. Hitzez hitz, honako hau dio: debekatuta dago publizitate- edo sustapen-komunikazioak posta elektronikoz edo baliokidea den beste komunikabide elektroniko baten bidez bidaltzea, baldin eta hartzaileek aldez aurretik eskatu edo berariaz baimendu ez badituzte.

Hiru xehetasun garrantzitsu:

• Ez ditu bereizten partikularrak eta enpresak. Artikuluak «hartzaileez» hitz egiten du, pertsona juridikoak baztertu gabe. Enpresa bati bidalitako mezu komertziala partikular bati bidalitakoaren arau beraren mende dago.
• Baimenak aurretiazkoa eta berariazkoa izan behar du. Ez da nahikoa helbidea publikoa izatea edo enpresaren webgunean agertzea: harremanetarako helbide bat argitaratzea ez da publizitatea bidaltzeko baimena ematea.
• «Komunikazio komertziala» kontzeptu zabala da. Legeak honela definitzen du: enpresa baten irudia edo ondasunak edo zerbitzuak zuzenean edo zeharka sustatzera bideratutako komunikazio-modu oro. Saltzeko helburuarekin zure zerbitzuak aurkezten dituen mezu bat erabat sartzen da definizio horretan.

Salbuespena: aurretiazko kontratu-harremana

21.2 artikuluak jasotzen du salbuespen nagusia: debekua ez da aplikatzen aurretiazko kontratu-harreman bat dagoenean, betiere hartzailearen datuak modu zilegian lortu badituzu eta hark kontratatu zituenen antzeko zure enpresako produktu edo zerbitzuei buruzko komunikazioak bidaltzen badizkiozu. Kasu horretan ere, komunikazio bakoitzean aurka egiteko aukera eskaini behar diozu.

Hau da: salbuespenak zure bezeroentzat balio du, ez oraindik bezero ez diren bezerogaientzat.

Mezu komertzial orok eskatzen duena

Debekuaz gain, LSSIk bi betebehar ezartzen dizkio bidaltzen duzun komunikazio komertzial orori:

• Identifikazioa (20. artikulua). Mezuak argi eta garbi komertzial gisa identifikatzeko modukoa izan behar du, eta argi geratu behar da nork bidaltzen duen.
• Baja erraza eta doakoa (22. artikulua). Hartzaileak edozein unetan ezezta dezake bere baimena, prozedura erraz eta doako baten bidez, eta horretarako helbide edo bitarteko bat eman behar diozu.

Info@ ala maria@: zer aldatzen den

Hemen dago ohiko bigarren nahasmena. Jende askok uste du enpresa baten helbide generiko batera (info@, kaixo@, harremanak@) idaztea baimenduta dagoela eta pertsona bati idaztea ez. Errealitateak ñabardurak ditu:

LSSIrentzat ez da ezer aldatzen. 21. artikuluak komunikazioaren hartzailea babesten du, pertsona bat izan edo enpresa bat izan. info@clinica.es helbidera bidalitako eskatu gabeko publizitate-mezu bat maria@clinica.es helbidera bidalitakoaren debeku beraren mende dago.

DBEOrentzat bai, aldatzen da. Enpresa baten helbide generikoa ez da normalean datu pertsonala, ez baitu pertsona fisiko bat identifikatzen. Helbide izendun bat (maria.roig@clinica.es), aldiz, bada, eta orduan jarraian ikusiko ditugun datuak babesteko betebeharrak gehitzen dira.

Laburbilduz: info@ helbidera idazteak datuak babesteko betebeharrak aurrezten dizkizu, baina ez zaitu LSSItik salbuesten.

Zer eskatzen duen DBEOk hartzailea pertsona bat bada

Erabiltzen duzun helbideak pertsona bat identifikatzen duenean, DBEOk hiru gauza eskatzen dizkizu, gutxienez.

1. Haren datuak tratatzeko oinarri juridiko bat

B2B prospekzioan gehien aipatzen dena interes legitimoa da (DBEOren 6.1.f artikulua). 47. zioak onartzen du zuzeneko marketinerako tratamendua interes legitimoagatik egindakotzat har daitekeela. Espainian, LOPDGDDren 19. artikuluak zilegitzat jotzen du enpresa batean lan egiten duten pertsonen harreman profesionaleko datuak tratatzea, betiere profesionalki haiekin harremanetan jartzeko bakarrik erabiltzen badira, eta lan egiten duten enpresarekin harremanak izateko helburuarekin.

Baina azpimarratu behar da: interes legitimoak datuak tratatzea justifikatzen du; ez du baimentzen LSSIk debekatzen dituen komunikazio komertzial elektronikoak bidaltzea.

2. Pertsonari informazioa ematea

Datuak ez badituzu zuzenean pertsona horrengandik lortu —adibidez, haren enpresaren webgunean aurkitu badituzu—, DBEOren 14. artikuluak behartzen zaitu jakinaraztera nor zaren, zertarako erabiltzen dituzun haren datuak, nondik atera dituzun eta zer eskubide dituen. Datuak harekin komunikatzeko erabiliko badituzu, informazio hori, beranduenez, lehen komunikazioan eman behar da.

3. Haren aurkakotasuna errespetatzea

DBEOren 21. artikuluak edozein unetan zuzeneko marketinerako tratamenduaren aurka egiteko eskubidea aitortzen du. Pertsonak aurka egiten badu, haren datuak helburu horretarako erabiltzeari utzi behar diozu, aitzakiarik gabe eta epe luzerik gabe.

Zer isun aurreikusten dituen legeak

LSSIk bere 38. artikuluan sailkatzen ditu arau-hausteak, eta 39.ean finkatzen ditu zehapenak:

• Arau-hauste astuna: eskatu edo baimendu ez duten hartzaileei komunikazio komertzialak posta elektronikoz masiboki bidaltzea, edo urtebeteko epean hartzaile berari eskatu gabeko hiru komunikazio komertzial baino gehiago bidaltzea. 30.001etik 150.000 eurora bitarteko isuna.
• Arau-hauste arina: 21. artikuluaren betekizunak betetzen ez dituzten komunikazio komertzialak bidaltzea, astuna izatera iristen ez denean. 30.000 euro arteko isuna.

Posta komertzialaren arau horiek ez betetzea zigortzen duena Datuak Babesteko Espainiako Agentzia (AEPD) da. DBEO ere urratzen bada, datuen babesaren arloko zehapenak gehi daitezke.

Nola murriztu arriskua posta bidez prospekzioa egiten baduzu

Lege-esparru honekin, arriskurik gabeko bide bakarra baimena eman dizunari edo dagoeneko bezero denari bakarrik idaztea da. Hala ere ezagutzen ez zaituzten enpresekin harremanetan jartzea erabakitzen baduzu, jardunbide hauek arriskua murrizten dute eta, batez ere, mezua jasotzen duenari egin diezaiokezun kaltea:

1. Galdetu abokatu bati hasi aurretik. Zure kasu zehatzak —nori idazten diozun, nondik, zer edukirekin— balorazioa alda dezake.
2. Idatzi gutxi eta oso pertsona gutxiri. Legeak bereziki zigortzen ditu bidalketa masiboa eta tematzea. Enpresa zehatz bati bidalitako mezu esanguratsu bat ez da milaka helbideri zuzendutako kanpaina baten parekoa.
3. Ez tematu. Legeak berak arau-hauste astuntzat jotzen du hartzaile berari urtean eskatu gabeko hiru komunikazio baino gehiago bidaltzea. Erantzuten ez badute, gelditu.
4. Identifikatu zeure burua beti. Zure izena, zure enpresa eta zurekin nola harremanetan jarri, ondo ikusteko moduan.
5. Eskaini benetako baja mezu guztietan eta errespetatu unean bertan. Mantendu ezabatze-zerrenda bat, ezetz esan dizunari berriro ez idazteko.
6. Hartzailea pertsona bat bada, eman informazioa lehen mezuan: nondik atera dituzun haren datuak eta zer eskubide dituen (DBEOren 14. artikulua).
7. Gorde erregistroa kontaktu bakoitza nondik datorren eta jasotzen dituzun baja eta aurkakotasunena.
8. Lehenetsi baimena. Formularioak, ekitaldiak, eduki deskargagarriak edo gomendioak: enpresak informazioa eskatzen dizun edozein bide askoz seguruagoa da eskatu gabeko posta baino.

Eta Europako gainerako herrialdeetan

LSSI pribatutasunari eta komunikazio elektronikoei buruzko 2002/58/EE Zuzentarauaren Espainiako transposizioa da, eta zuzentarau horrek nolabaiteko tartea uzten dio estatu bakoitzari enpresei zuzendutako posta komertziala arautzeko. Horregatik aldatzen dira arauak herrialde batetik bestera: batzuek eskatu gabeko B2B posta baldintzekin onartzen dute, eta beste batzuek Espainiak bezainbeste mugatzen dute. Beste herrialde batzuetako enpresei idazten badiezu, berrikusi bakoitzaren araua.

Laburpena

• Espainian, LSSIren 21. artikuluak debekatu egiten ditu eskatu edo baimendu gabeko publizitate-mezuak, baita enpresei bidalitakoak ere.
• Salbuespen nagusia antzeko produktu edo zerbitzuen gaineko aurretiazko kontratu-harremana da.
• Pertsona bati beharrean info@ helbidera idazteak ez zaitu LSSItik salbuesten, nahiz eta DBEOren betebeharrak aurrezten dizkizun.
• DBEOko interes legitimoak harreman profesionaleko datuak tratatzea ahalbidetzen du, baina ez du baimentzen LSSIk debekatzen duen bidalketa.
• Isunak 30.000 eurora artekoak dira (arinak) eta 30.001etik 150.000 eurora bitartekoak (astunak, bidalketa masiboa kasu).
• Prospekzioa egiten baduzu, egin aholkularitzarekin, bolumen txikiarekin, identifikazioarekin, benetako bajarekin eta tematu gabe.